ABS Portal / Wiedza techniczna

Smary Jax z atestem spożywczym

Przemysł spożywczy wymaga od środków smarnych jednoczesnego spełnienia wymagań technicznych i higienicznych. W zakładzie mięsnym, mleczarni, piekarni czy rozlewni ta sama linia może obejmować łańcuchy pracujące w gorącu, mokre łożyska, przekładnie o dużym nacisku oraz elementy znajdujące się blisko nieopakowanego produktu. Smary JAX do przemysłu spożywczego obejmują smary plastyczne, oleje i preparaty specjalne przeznaczone do różnych zadań. Dobór należy prowadzić dla konkretnego punktu smarowania, a nie wyłącznie na podstawie nazwy handlowej.

Co oznacza atest spożywczy?

W praktyce określenie „atest spożywczy” obejmuje różne kategorie, które nie są zamienne. NSF H1 dotyczy smarów do miejsc, w których możliwy jest przypadkowy, technicznie nieunikniony kontakt z żywnością. Nie jest to zgoda na celowe dodawanie smaru do produktu. Należy używać minimalnej ilości potrzebnej do działania i prowadzić nadzór nad wyciekami. NSF H2 obejmuje zastosowania w zakładach, w których kontakt z żywnością jest wykluczony; nie jest odpowiednikiem H1. NSF 3H dotyczy m.in. środków antyadhezyjnych do określonych powierzchni i zastosowań, w których przewidziano bezpośredni kontakt. Warunki użycia muszą odpowiadać rejestracji i właściwym przepisom dla danego procesu i rynku.

ISO 21469 jest odrębną certyfikacją dotyczącą wymagań higienicznych związanych ze środkami smarnymi mogącymi mieć przypadkowy kontakt z produktem. Nie należy automatycznie przypisywać jej całej rodzinie na podstawie jednego wariantu. Klasy A1 i A7 dotyczą środków czyszczących, a nie są zamiennikami H1 ani 3H. Przed zakupem należy sprawdzić dokładną nazwę, opakowanie i aktualny wpis rejestrowy oraz dokumentację produktu. Rejestracja nie zastępuje analizy HACCP, instrukcji urządzenia ani wymogów prawnych stosowanych w zakładzie.

Jak technolog powinien dobierać smar spożywczy?

1. Określ punkt smarowania i możliwość kontaktu z żywnością. Zidentyfikuj położenie łożyska, przekładni lub łańcucha, kierunek ewentualnego wycieku oraz sposób osłonięcia produktu. Dla punktów z możliwym przypadkowym kontaktem rozważ produkt o potwierdzonej rejestracji H1. Dla aplikacji środka antyadhezyjnego dobierz właściwy produkt 3H i sprawdź szczególne warunki jego stosowania.

2. Zapisz warunki pracy. Temperatura otoczenia może znacznie różnić się od temperatury łożyska lub sworznia łańcucha. Zmierz temperaturę węzła, prędkość, obciążenie i czas pracy. Zanotuj częstotliwość mycia, rodzaj detergentów, obecność pary, cukru, pyłu i soli. Dobór do mroźni wymaga sprawdzenia momentu rozruchowego i pompowalności, natomiast w sąsiedztwie pieca – stabilności oleju oraz ryzyka osadów.

3. Ustal formę i sposób podawania. Olej może penetrować sworznie i szczeliny łańcucha, a smar plastyczny pozostaje w łożysku dłużej, jeśli jest zgodny z jego konstrukcją. Układ centralny wymaga odpowiedniej konsystencji, zdolności przepływu oraz zgodności z pompą. Aerozol pomaga dotrzeć do miejsc trudnodostępnych, ale należy uwzględnić rozprysk, wentylację i wymagania karty bezpieczeństwa.

4. Sprawdź zgodność materiałową i mieszalność. Rodzaj oleju bazowego, zagęszczacza, uszczelnień, tworzyw i pozostałości starego produktu mają znaczenie. Szczególnej uwagi wymagają oleje PAG, które mogą nie być mieszalne z innymi bazami. Przed zmianą wykonaj plan czyszczenia lub płukania, zweryfikuj dokumentację producenta maszyny i przeprowadź próbę w kontrolowanych warunkach.

5. Potwierdź działanie w praktyce. W planie wdrożenia określ dawkę, częstotliwość, metodę aplikacji, osoby odpowiedzialne i sposób dokumentacji. Kontroluj temperaturę, drgania, stan uszczelnień, wycieki i czystość. W hydraulice i przekładniach analiza oleju pomaga obserwować zużycie i obecność wody. Jeden uniwersalny smar nie musi być najlepszym rozwiązaniem dla każdego węzła.

Oleje do łańcuchów i przenośników

Łańcuch w zakładzie spożywczym pracuje na granicy wymagań mechanicznych i higienicznych. Olej powinien docierać do strefy sworzeń–tuleja, ograniczać tarcie i korozję oraz pozostawać na powierzchni wystarczająco długo. Nadmierna ilość może powodować kapanie i przyciągać zabrudzenia. Właściwa lepkość zależy od temperatury, prędkości, obciążenia i metody dozowania. W mroźniach szczególnie ważne są płynność na zimno i rozruch; w piecach – zachowanie oleju w temperaturze rzeczywistego punktu smarowania oraz ilość osadów po odparowaniu.

Smar lub olej do łańcucha przenośnika należy nanosić na stronę umożliwiającą dopływ do sworzni, zgodnie z instrukcją producenta urządzenia. W zamykarkach puszek należy uwzględnić charakter produktu: rozwiązanie emulgujące może być przydatne w obecności syropu, a demulgujące w układzie, w którym istotne jest oddzielanie wody i filtracja. Nie wolno zakładać, że wszystkie ciecze do zamykarek działają identycznie.

Oleje przekładniowe i hydrauliczne H1

Przekładnia walcowa, planetarna i ślimakowa stawiają odmienne wymagania dotyczące lepkości i dodatków. Olej do przekładni spożywczej dobiera się według zaleceń producenta przekładni, klasy lepkości ISO VG, obciążenia, temperatury i materiałów kół. Liczba ISO VG określa klasę lepkości kinematycznej w 40°C; sama nie opisuje lepkości roboczej przy każdej temperaturze. Wyższa liczba nie oznacza automatycznie lepszego produktu. Przekładnia ślimakowa może wymagać szczególnego uwzględnienia materiału koła i rodzaju oleju bazowego.

Olej hydrauliczny do maszyn spożywczych musi odpowiadać wymaganiom pompy, filtracji i uszczelnień. Zbyt lepki olej utrudnia rozruch i zasilanie pompy; zbyt rzadki może pogorszyć szczelność filmu i zwiększyć przecieki wewnętrzne. Wodę i cząstki stałe należy kontrolować według instrukcji układu. Preparat o podwyższonej odporności na zapłon nie jest niepalny; ocena ryzyka pożaru zależy również od ciśnienia, powierzchni gorących i możliwości rozpylenia cieczy.

Smary plastyczne do łożysk i prowadnic

Smar plastyczny składa się zwykle z oleju bazowego, zagęszczacza i dodatków. Konsystencja wpływa na utrzymywanie smaru w węźle i pompowalność, a lepkość oleju bazowego na tworzenie filmu. Dla wysokoobrotowego łożyska zbyt duża ilość smaru może wywołać wzrost temperatury. W wolnoobrotowym węźle o dużym nacisku istotne są nośność, przyczepność i zabezpieczenie przed wymywaniem. Smar-pasta do prowadnic, przegubów i zębatek powinien być dobierany do konstrukcji i obciążenia; nie każdy smar łożyskowy jest pastą montażową lub preparatem przeciw zapiekaniu.

W strefach mytych wodą należy ocenić nie tylko odporność smaru na wymywanie, lecz również skuteczność uszczelnień i harmonogram dosmarowywania. Zanieczyszczony smar nie odzyskuje właściwości tylko przez dodanie kolejnej porcji. W systemie centralnym sprawdza się długość przewodów, temperaturę, ciśnienie i dopuszczoną klasę konsystencji. Smary o różnych zagęszczaczach należy traktować jako potencjalnie niezgodne do czasu potwierdzenia zgodności.

Preparaty do form, czyszczenia i konserwacji

Preparat antyadhezyjny do form, blach lub powierzchni roboczych musi być dobrany do rodzaju żywności, sposobu nanoszenia i wymaganej kategorii. Środek 3H do form stosuje się zgodnie z etykietą i przepisami; oznaczenie nie oznacza nieograniczonej możliwości używania go w dowolnej ilości. W przypadku środków czyszczących trzeba sprawdzić rozcieńczenie, sposób płukania i wymagane usunięcie pozostałości. Konserwacja urządzenia po myciu wymaga ustalenia, czy preparat pozostaje na powierzchni podczas kolejnej produkcji oraz czy jest do tego dopuszczony.

Przegląd produktów JAX i zastosowań

Poniższe zestawienie porządkuje 73 pozycje według danych katalogowych. Podane przy poszczególnych produktach kategorie są danymi wyjściowymi do weryfikacji dla dokładnego wariantu i opakowania, a nie potwierdzeniem aktualnego certyfikatu lub stanu magazynowego każdej pozycji. Nazwy serii i wariantów handlowych mogą różnić się między rynkami. Tam, gdzie wskazano ISO 21469, sprawdź osobny wpis dla konkretnego produktu; wariant luzem nie musi mieć takiego samego statusu jak aerozol.

1. JAX Magna-Plate 76 — Olej do automatycznych systemów smarowania przenośników i łańcuchów, zwłaszcza przy obciążeniach w zakładach spożywczych. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

2. JAX Magna-Plate 78 — Półsyntetyczny olej do wysoko obciążonych łańcuchów, przenośników podwieszanych, zamykarek oraz smarowania kropelkowego; także w otoczeniu cukru. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

3. JAX Magna-Plate 78E — Olej emulgujący do zamykarek puszek, zwłaszcza produktów zawierających syropy i cukry; ułatwia odprowadzanie osadów. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

4. JAX Magna-Plate 80 — Syntetyczny olej niskotemperaturowy do łańcuchów i podzespołów transportowych w mroźniach i zamrażarkach. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

5. JAX Magna-Plate 86 — Syntetyczny olej do łańcuchów, rolek i przenośników w chłodniach i tunelach zamrażających; możliwość pracy w bardzo niskich temperaturach. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1; ISO 21469.

6. JAX Magna-Plate 88 — Syntetyczny olej do smarowania łańcuchów i urządzeń transportowych pracujących w niskich lub zmiennych temperaturach. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

7. JAX Proofer Chain Oil — Olej do łańcuchów piekarniczych i przetwórstwa ryb; chroni przy podwyższonej wilgotności, zasoleniu i temperaturze. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

8. JAX Pyro-Kote 220 — Syntetyczny olej do łańcuchów pracujących ciągle w ekstremalnie wysokich temperaturach, np. transportery przy piecach; ogranicza nagar. Produkt H2 wyłącznie w miejscu, w którym kontakt z żywnością jest wykluczony. Klasyfikacja katalogowa: NSF H2.

9. JAX Trolley-Glide FG-3H ISO 22 — Olej do lekkich systemów łańcuchowych i wózków transportujących drób, w warunkach wilgoci i mycia. Klasyfikacja katalogowa: NSF 3H; ISO 21469.

10. JAX Trolley-Glide FG-3H ISO 100 — Olej do ciężkich systemów łańcuchowych i wózków transportujących mięso wołowe i wieprzowe; dobre zwilżanie i ochrona antykorozyjna. Klasyfikacja katalogowa: NSF 3H; ISO 21469.

11. JAX Conveyor-Glide Series — Oleje do wózków i łańcuchów przenośników w zakładach mięsnych; poprawiają poślizg, chronią przed korozją i ograniczają kapanie. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

12. JAX Pyro-Kote FG ISO 68 — Wysokotemperaturowy olej syntetyczny do łańcuchów przenośników piecowych i piekarniczych. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

13. JAX Pyro-Kote FG ISO 220 — Wysokotemperaturowy olej syntetyczny do wysoko obciążonych łańcuchów przy piecach i ciągłych procesach termicznych. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

14. JAX Magna-Plate FG Gear Oil ISO 220 — Półsyntetyczny olej przekładniowy ISO VG 220 do przekładni walcowych, stożkowych, planetarnych i ślimakowych w maszynach spożywczych; chroni przed korozją. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

15. JAX Magna-Plate FG Gear Oil ISO 320 — Półsyntetyczny olej przekładniowy ISO VG 320 do przekładni walcowych, stożkowych, planetarnych i ślimakowych w maszynach spożywczych; chroni przed korozją. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

16. JAX Magna-Plate FG Gear Oil ISO 460 — Półsyntetyczny olej przekładniowy ISO VG 460 do przekładni walcowych, stożkowych, planetarnych i ślimakowych w maszynach spożywczych; chroni przed korozją. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

17. JAX Perma-Gear FG — Olej syntetyczny PAG do zamkniętych przekładni ślimakowych, zwłaszcza pracujących długo bez obsługi w suchych warunkach. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

18. JAX Flow-Guard Synthetic Gear Oil ISO 150 — Syntetyczny olej przekładniowy PAO ISO VG 150 do zamkniętych przekładni w wysokiej temperaturze; odporny na obecność wody, bez dodatków EP. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1; ISO 21469.

19. JAX Flow-Guard Synthetic Gear Oil ISO 220 — Syntetyczny olej przekładniowy PAO ISO VG 220 do zamkniętych przekładni w wysokiej temperaturze; odporny na obecność wody, bez dodatków EP. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1; ISO 21469.

20. JAX Flow-Guard Synthetic Gear Oil ISO 320 — Syntetyczny olej przekładniowy PAO ISO VG 320 do zamkniętych przekładni w wysokiej temperaturze; odporny na obecność wody, bez dodatków EP. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1; ISO 21469.

21. JAX Flow-Guard Synthetic Gear Oil ISO 460 — Syntetyczny olej przekładniowy PAO ISO VG 460 do zamkniętych przekładni w wysokiej temperaturze; odporny na obecność wody, bez dodatków EP. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1; ISO 21469.

22. JAX Flow-Guard Synthetic Gear Oil ISO 680 — Syntetyczny olej przekładniowy PAO ISO VG 680 do zamkniętych przekładni w wysokiej temperaturze; odporny na obecność wody, bez dodatków EP. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1; ISO 21469.

23. JAX FGG-AW Series Gear Oil — Przekładniowy olej spożywczy o zwiększonej odporności na zużycie i korozję do przekładni zębatych i reduktorów. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

24. JAX FGH-AW ISO 32 — Mineralny olej hydrauliczny ISO VG 32 do pomp, układów hydrauliki siłowej oraz wybranych sprężarek w przetwórstwie żywności. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

25. JAX FGH-AW ISO 46 — Mineralny olej hydrauliczny ISO VG 46 do pomp, układów hydrauliki siłowej oraz wybranych sprężarek w przetwórstwie żywności. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

26. JAX FGH-AW ISO 68 — Mineralny olej hydrauliczny ISO VG 68 do pomp, układów hydrauliki siłowej oraz wybranych sprężarek w przetwórstwie żywności. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

27. JAX Magna-Plate 60 — Półsyntetyczny olej do układów hydraulicznych, sprężarek powietrza, pomp próżniowych i smarowania kropelkowego; dobre własności przeciwzużyciowe. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

28. JAX Magna-Plate 62 — Półsyntetyczny olej do układów hydraulicznych, sprężarek powietrza, pomp próżniowych i smarowania kropelkowego; dobre własności przeciwzużyciowe. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

29. JAX Magna-Plate 64 — Półsyntetyczny olej do układów hydraulicznych, sprężarek powietrza, pomp próżniowych i smarowania kropelkowego; dobre własności przeciwzużyciowe. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

30. JAX Magna-Plate 66 — Półsyntetyczny olej do układów hydraulicznych, sprężarek powietrza, pomp próżniowych i smarowania kropelkowego; dobre własności przeciwzużyciowe. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

31. JAX Flow-Guard Synthetic ISO 22 — Syntetyczny olej hydrauliczny PAO ISO VG 22, do pomp i układów sterowania; chroni przed zużyciem, korozją oraz utlenianiem, również w chłodzie. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1; ISO 21469.

32. JAX Flow-Guard Synthetic ISO 32 — Syntetyczny olej hydrauliczny PAO ISO VG 32, do pomp i układów sterowania; chroni przed zużyciem, korozją oraz utlenianiem, również w chłodzie. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

33. JAX Flow-Guard Synthetic ISO 46 — Syntetyczny olej hydrauliczny PAO ISO VG 46, do pomp i układów sterowania; chroni przed zużyciem, korozją oraz utlenianiem, również w chłodzie. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1; ISO 21469.

34. JAX Pyro-Flow FG ISO 46 — Syntetyczny, trudnopalny i biodegradowalny olej hydrauliczny do instalacji pracujących pod dużym ciśnieniem. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

35. JAX Unitran FG — Olej hydrauliczno-przekładniowy do ciągników i maszyn rolniczych: skrzyń biegów, mokrych hamulców, przekładni oraz układów hydraulicznych. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

36. JAX Compresyn 545 — Syntetyczny olej klasy premium do sprężarek; do długich przebiegów między wymianami, kompatybilny z uszczelnieniami. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

37. JAX Compresyn 250 — Mineralny olej do sprężarek z dodatkami poprawiającymi czystość metalowych części i ograniczającymi temperaturę pracy. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

38. JAX Food-Grade Mould Release — Lecytynowy preparat antyadhezyjny do form, rusztów, mis, blach i stołów; zapobiega przywieraniu produktów spożywczych. Klasyfikacja katalogowa: NSF 3H.

39. JAX Magna-Plate 72 — Półsyntetyczny olej do narzędzi i instalacji pneumatycznych; chroni przed rdzą. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

40. JAX Magna-Plate 74 — Półsyntetyczny olej do narzędzi i instalacji pneumatycznych; chroni przed rdzą. Ułatwia usuwanie wilgoci z przewodów sprężonego powietrza. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

41. JAX Magna-Kote SDO — Emulsja smarna do maszyn mających kontakt z cukrem, kakao oraz lepkimi surowcami w przemyśle spożywczym. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

42. JAX White Mineral Oil ISO 22 — Biały olej mineralny wysokiej czystości do zabezpieczania powierzchni maszyn i zapobiegania przywieraniu żywności; możliwy natrysk. Klasyfikacja katalogowa: NSF 3H; H1 (wg JAX).

43. JAX White Mineral Oil ISO 68 — Biały olej mineralny wysokiej czystości do zabezpieczania powierzchni maszyn i zapobiegania przywieraniu żywności; możliwy natrysk. Klasyfikacja katalogowa: NSF 3H; H1 (wg JAX).

44. JAX White Mineral Oil ISO 100 — Biały olej mineralny wysokiej czystości do zabezpieczania powierzchni maszyn i zapobiegania przywieraniu żywności; możliwy natrysk. Klasyfikacja katalogowa: NSF 3H; H1 (wg JAX).

45. JAX Packer Oil 22 — Olej konserwujący do ochrony oczyszczonych maszyn przetwórstwa mięsnego przed korozją i tzw. rdzawym nalotem. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

46. JAX Angel-Guard Fluids — Oleje do zamykarek puszek i maszyn rozlewniczych; ułatwiają smarowanie podzespołów w obecności cukrów i syropów. Klasyfikacja katalogowa: H1 według opisu serii; potwierdź konkretny wariant.

47. JAX Cylinder Oil-FG — Olej do smarowania cylindrów i elementów maszynowych wymagających oleju dopuszczonego do zastosowań spożywczych. Klasyfikacja katalogowa: NSF — brak wskazania klasy w katalogu.

48. JAX Magna-Plate 2000FG — Olej do obieraczek parowych, urządzeń gotujących i mechanizmów obrotowych; redukuje zużycie i osady. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

49. JAX Aqua-Guard FG — Smarno-chłodzący środek do formowania blach i puszek, profilowania obrzeży i kołnierzy, także do zastosowań opakowaniowych. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

50. JAX Magna-Kote 467 FG — Środek smarny do obróbki i profilowania brzegów puszek oraz innych operacji formowania blach spożywczych. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

51. JAX Halo-Guard FG-00 — Półpłynny smar do automatycznych i centralnych układów smarowania maszyn spożywczych. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

52. JAX Halo-Guard FG-LT — Smar do centralnego smarowania łożysk, przenośników i maszyn przetwórstwa spożywczego. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

53. JAX Halo-Guard FG-2 — Uniwersalny odporny na wymywanie smar do łożysk, transporterów, zamykarek i pakowaczek w warunkach wilgoci i dużych obciążeń. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

54. JAX Halo-Guard FG-PM — Smar do łożysk przenośników, taśmociągów, pras i innych urządzeń o dużych naciskach i zapyleniu. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

55. JAX Poly-Guard FG-2 — Smar z PTFE do rozgrzewających się wysokoobrotowych łożysk, węzłów tarcia i mocno obciążonych części maszyn. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

56. JAX Poly-Guard FG-LT — Smar z PTFE do automatycznych systemów smarowania, również przy podwyższonych temperaturach. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

57. JAX Magna-Plate 8 — Smar do noży krążkowych, pił, głowic tnących i mniejszych łożysk wysokoobrotowych; odporny na wodę. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

58. JAX Magna-Plate 22 — Syntetyczny smar niskotemperaturowy do zamrażarek i linii produkcji lodów lub mrożonek; dobra pompowalność. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

59. JAX Oven Ice FG-2 — Bezbarwny smar syntetyczny do łożysk i innych podzespołów pieców piekarniczych, także w umiarkowanie niskich temperaturach. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

60. JAX Clear-Guard FG-2 — Przezroczysty smar do ogólnego smarowania łożysk i podzespołów szybkoobrotowych, odporny na rozrzucanie. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

61. JAX Magna-Plate 44 — Ekonomiczny, uniwersalny smar na olejach mineralnych i zagęszczaczu glinowym do łożysk i elementów maszyn spożywczych. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

62. JAX Gear-Guard FG — Bardzo przyczepny smar syntetyczny do odkrytych przekładni i wolno poruszających się zębatek pracujących pod dużym obciążeniem. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

63. JAX Green-Clean Cleaner/Degreaser — Biodegradowalny, wodny koncentrat do usuwania olejów i tłuszczu z maszyn, urządzeń i powierzchni produkcyjnych. Klasyfikacja katalogowa: NSF A1.

64. JAX Stainless Steel Cleaner & Polish — Preparat do czyszczenia i nabłyszczania stali nierdzewnej, szkła i chromu; ogranicza ślady palców i kurz. Klasyfikacja katalogowa: NSF A7 (aerozol).

65. JAX T-Oil (aerozol) — Biały olej ochronny do zabezpieczania maszyn po myciu oraz jako preparat zapobiegający przywieraniu żywności. Klasyfikacja katalogowa: NSF 3H; H1 (wg JAX); ISO 21469.

66. JAX BDF Cling Lube (aerozol) — Pienisty, mocno przylegający smar natryskowy do łańcuchów i powierzchni, z których preparat nie powinien kapać. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

67. JAX Dry-Glide Silicone (aerozol) — Silikonowy środek tworzący suchą warstwę smarną na łańcuchach, rolkach i prowadnicach przenośników. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1; ISO 21469.

68. JAX Dry-Glide WB Silicone (aerozol) — Niepalny, wodny silikonowy preparat do ślizgów, rolek i samotoków; smaruje na sucho bez pozostawiania tłustej powłoki. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

69. JAX Food-Grade Penetrating Oil (aerozol) — Penetrant do luzowania zapieczonych części i nakrętek maszyn spożywczych; dodatkowo chroni przed korozją. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1; ISO 21469.

70. JAX Halo-Guard FG-2 (aerozol) — Natryskowy smar do trudno dostępnych i mocno obciążonych węzłów maszynowych narażonych na mycie i parę. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

71. JAX Magna-Plate 78 (aerozol) — Olej natryskowy do łańcuchów, zamykarek, przenośników i mechanizmów obciążonych w zakładach spożywczych. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1; ISO 21469.

72. JAX Magna-Plate 86 (aerozol) — Olej natryskowy do łańcuchów i urządzeń w mroźniach, chłodniach oraz liniach zamrażających. Klasyfikacja katalogowa: NSF H1.

73. JAX PürGel-Klear Petrolatum — Wazelina spożywcza do bezpośredniego kontaktu z żywnością; zapobiega przywieraniu i smaruje zawory, uszczelki, pierścienie. Klasyfikacja katalogowa: NSF 3H; ISO 21469.

Dobór według sektora

Piekarnie i ciastkarnie. Dla przenośników piecowych istotne są temperatura łańcucha i skłonność do osadów; dla łożysk – rzeczywista temperatura oprawy i wymagania producenta. Do blach i form należy dobierać osobno środek antyadhezyjny z właściwym przeznaczeniem. Dla łańcucha w strefie ryzyka przypadkowego kontaktu można analizować serię Pyro-Kote FG, pod warunkiem potwierdzenia temperatury i wymagań maszyny.

Zakłady mięsne i drobiarskie. Łożyska transporterów, wózki, rolki i prowadnice są narażone na częste mycie, detergenty i korozję. Przy doborze produktu do wózków trzeba uwzględnić metodę aplikacji, obciążenie i możliwość kapania; dla powierzchni mających zamierzony kontakt sprawdzić właściwość 3H i warunki użycia. Nie należy zastępować oleju 3H dowolnym środkiem H1.

Mleczarnie i rozlewnie. W pompach i układach hydraulicznych priorytetem jest zgodność z urządzeniem oraz kontrola szczelności. W zamykarkach i napełniarkach ocenia się wpływ wody i produktu technologicznego na obieg smaru, filtrację i ochronę antykorozyjną. Przekładnie dobiera się według instrukcji, a nie tylko podobieństwa nazwy oleju.

Mrożonki i chłodnie. Węzły trzeba badać w temperaturze rozruchu, po długim postoju i w temperaturze roboczej. Olej łańcuchowy powinien dotrzeć do sworzni, a smar w centralnym układzie zachować pompowalność. Późniejsze mycie i skraplanie pary wodnej mogą zwiększyć ryzyko korozji nawet wtedy, gdy urządzenie pracuje w niskiej temperaturze.

Cukiernictwo, napoje i konserwy. Cukier i syropy tworzą lepkie osady. Wybór oleju emulgującego lub demulgującego wymaga znajomości procesu oraz obiegu, filtrów i strategii usuwania wody. Mieszanie preparatów bez oceny zgodności może pogorszyć ochronę maszyny.

Dostępność i zamienniki

W ofercie internetowej abscmt.pl można znaleźć wybrane produkty JAX, m.in. Halo-Guard FG-2, Magna-Plate 78 w aerozolu, Dry-Glide i Oven-Ice FG-2. Obecność na stronie nie przesądza o dostępności każdej pojemności ani o terminie dostawy. Dla wszystkich pozostałych pozycji zapytaj o dostępność i dokumentację konkretnego wariantu; brak potwierdzenia magazynowego nie oznacza wycofania z dystrybucji.

Jeżeli poszukiwany produkt nie jest dostępny, technolog może zaproponować zamiennik po porównaniu klasy rejestracji, lepkości lub konsystencji, temperatur, obciążenia, rodzaju bazy i zgodności materiałowej. Przykładowo do wysokoobciążonego łożyska w wilgotnym środowisku można rozważyć Halo-Guard FG-2, a do piecowego łożyska Oven-Ice FG-2, ale tylko po potwierdzeniu wymagań producenta maszyny. Produkty te nie są automatycznymi zamiennikami dla każdego z 73 preparatów. W przypadku oleju do zamykarki, płynu hydraulicznego i preparatu 3H porównanie należy przeprowadzić osobno; H2 nie zastępuje H1 ani 3H.

Program smarowania i dokumentacja

Mapa punktów smarowania powinna zawierać nazwę urządzenia, lokalizację węzła, wymagany rodzaj rejestracji, produkt, opakowanie, ilość i częstotliwość aplikacji. Warto oznaczyć oddzielnie akcesoria do poszczególnych środków, aby nie przenosić pozostałości między produktami. Karty techniczne, karty charakterystyki i potwierdzenia aktualnej rejestracji należy przechowywać w dokumentacji utrzymania ruchu i bezpieczeństwa żywności. Po wymianie produktu należy zarejestrować czyszczenie, wyniki kontroli i odstępstwa od założeń.

Odpowiedni smar spożywczy do łożysk, łańcuchów, przekładni i hydrauliki pomaga ograniczyć zużycie oraz przestoje, jednak jego efektywność zależy również od czystości aplikacji, stanu uszczelnień i prawidłowego dozowania. Technologie i wymagania urządzeń różnią się, dlatego ostateczny wybór należy potwierdzić dla konkretnej maszyny i procesu.

Pełną informację uzyskasz w sklepach firmowych ABS Smary: abscmt.pl lub sklepsmary.pl. O dobór produktu możesz zapytać technologa pod adresem biuro@elub.pl.

ABS Smary JAX 2026