Smar do kontaktu z żywnością

MOLYKOTE G-4500 FM – opracowanie techniczno-naukowe ABS Serwis: skład, właściwości tribologiczne, bezpieczeństwo żywności, dobór i zastosowania w przemyśle.

Smar do kontaktu z żywnością jest wyspecjalizowanym środkiem tribologicznym stosowanym w urządzeniach, w których nie można całkowicie wykluczyć przypadkowego zetknięcia środka smarnego z przetwarzanym surowcem, półproduktem lub gotową żywnością. Rozwiązanie takie musi spełniać równocześnie wymagania mechaniki maszyn oraz procedur higienicznych. Zapewnienie warstwy nośnej między współpracującymi powierzchniami ogranicza tarcie i zużycie, natomiast kontrolowany skład oraz właściwa organizacja aplikacji redukują ryzyko zanieczyszczenia produktu. Przykładem jest MOLYKOTE G-4500 FM Multi-Purpose Synthetic Grease, biały smar syntetyczny o klasie konsystencji NLGI 2, opracowany do mechanizmów przemysłowych, w tym do maszyn przetwórstwa spożywczego.

Nie należy utożsamiać pojęcia „smar spożywczy” z substancją przeznaczoną do jedzenia, dodatkiem do żywności ani smarem przeznaczonym do stałego, zamierzonego kontaktu z produktem. Z punktu widzenia zakładu kluczowe jest oznaczenie NSF H1, odnoszące się do zastosowań, w których możliwy jest incydentalny kontakt z żywnością. Smar stosuje się w ilości technicznie niezbędnej, po ocenie zagrożeń i zgodnie z dokumentacją producenta. Dobór oleju bazowego, zagęszczacza, dodatków i sposobu nanoszenia musi uwzględniać obciążenie, prędkość, temperaturę, kontakt z wodą, mycie chemiczne, materiał uszczelnień oraz konsekwencje ewentualnej migracji produktu.

1. Nazwy handlowe, nazwy opisowe i oznaczenia

Podstawową nazwą producenta jest MOLYKOTE® G-4500 FM Multi-Purpose Synthetic Grease. W dokumentach i obrocie handlowym spotyka się również zapisy: MOLYKOTE G-4500 FM, Molykote G 4500 FM, Molykote G4500 FM, MOLYKOTE G-4500 FM smar syntetyczny, MOLYKOTE G-4500 FM biały smar, MOLYKOTE G-4500 FM smar spożywczy, Molykote G-4500 FM Smar do kontaktu z żywnością – 400 g, Molykote G-4500 FM Smar spożywczy syntetyczny – 400 g oraz polskie określenia funkcjonalne: „biały smar do maszyn spożywczych”, „smar H1 do łożysk”, „syntetyczny smar PAO z PTFE”, „wielozadaniowy smar z dopuszczeniem do incydentalnego kontaktu z żywnością” i „smar do przemysłu spożywczego”. Nazwy opisowe nie zastępują identyfikacji produktu na etykiecie i dokumentacji jakościowej.

W tej rodzinie występuje również MOLYKOTE G-4500 FM Multi-Purpose Synthetic Grease Spray, czyli odmiana aerozolowa stosowana do nakładania cienkiej warstwy. MOLYKOTE G-4501 FM to odrębny produkt o mniejszej konsystencji, NLGI 1, ułatwiającej dozowanie automatyczne. Występuje też oznaczenie MOLYKOTE G-4500 FMS w oddzielnej dokumentacji i rejestracji. Nie wolno automatycznie traktować FM, FMS, G-4501 FM, aerozolu i różnych opakowań jako identycznego wyrobu przy prowadzeniu kwalifikacji dostawcy. Każda etykieta, numer partii, SDS, TDS i numer rejestracyjny powinny odpowiadać faktycznie kupowanemu wariantowi. Skróty „food grade”, „H1”, „PAO” i „PTFE” opisują właściwości lub kategorię, lecz nie są odrębną nazwą handlową.

2. Charakterystyka produktu i zakres przeznaczenia

MOLYKOTE G-4500 FM jest syntetycznym smarem plastycznym przeznaczonym do współpracy elementów tocznych i ślizgowych, sworzni, mechanizmów krzywkowych, prowadnic, śrub napędowych, kół zębatych oraz wielowypustów. Formuła łączy właściwości oleju na bazie polialfaolefin (PAO), strukturalną funkcję zagęszczacza w postaci kompleksu glinowego i udział białych dodatków smarnych, w tym politetrafluoroetylenu (PTFE). Smar wyróżnia się białą barwą, szerokim zakresem temperatur pracy oraz przydatnością do wielu zastosowań, w których ważna jest kompatybilność z tworzywami i elastomerami. Wybór wymaga jednak oceny konkretnego węzła, a nie samego oznaczenia producenta.

W maszynie spożywczej właściwy smar nie może być traktowany jako pojedynczy sposób na zapewnienie higieny procesu. Znaczenie mają uszczelnienia łożysk, osłony napędu, lokalizacja punktów smarowania, sposób dozowania, procedury mycia, rozkład temperatur, rodzaj kontaktu z żywnością i szkolenie personelu. Węzeł smarny nad otwartym produktem wymaga innej analizy ryzyka niż zamknięta przekładnia oddalona od strefy produkcyjnej. Oprócz przydatności tribologicznej trzeba ocenić możliwość kapnięcia, rozprysku, przeniesienia przez narzędzia oraz kontaktu smaru z powierzchniami przeznaczonymi do mycia.

3. Najważniejsze parametry techniczne MOLYKOTE G-4500 FM

Są to wartości typowe, a nie gwarantowane limity specyfikacyjne. Wyniki konkretnych badań dotyczą określonych metod, geometrii i warunków. Temperatura kroplenia wyższa niż 270°C nie jest deklaracją pracy ciągłej w takiej temperaturze; dla zastosowania przyjmuje się przede wszystkim orientacyjny zakres −40°C do +150°C oraz obliczenia dla węzła. Podobnie szacowany wskaźnik Dn nie jest uniwersalnym dopuszczeniem do każdej kombinacji łożyska, obciążenia, średnicy, uszczelnienia i prędkości.

4. Olej bazowy PAO – chemia i tribologia

Polialfaolefiny należą do syntetycznych węglowodorowych olejów bazowych otrzymywanych w kontrolowanym procesie syntezy. Ich budowa zapewnia dobre zachowanie w szerokim zakresie temperatur oraz mniejszą zmienność właściwości względem wielu konwencjonalnych olejów mineralnych. Lepkość 100 mm²/s w 40°C opisuje opór przepływu samej fazy olejowej, a nie konsystencję gotowego smaru. Z kolei 14,4 mm²/s w 100°C pokazuje, jak zmienia się lepkość przy nagrzewaniu. W obliczeniach warstwy olejowej należy wykorzystać lepkość właściwą rzeczywistej temperaturze roboczej, a nie jedną wartość tabelaryczną.

PAO może ułatwiać uzyskanie przewidywalnego rozruchu przy chłodzie i zachowywać właściwości w urządzeniach pracujących w kilku zmianach. Nie jest jednak chemicznie obojętne wobec wszystkich tworzyw i mieszanek gumowych. Różne elastomery mają inne powinowactwo do olejów węglowodorowych; o odporności decydują skład mieszanki, temperatura, czas kontaktu i naprężenie. Dlatego deklarowana przez producenta zgodność z wieloma tworzywami nie oznacza automatycznej zgodności z każdym O-ringiem, uszczelką wargową, taśmą transportową czy elementem prowadnicy. W razie wątpliwości wykonuje się próbę na reprezentatywnych materiałach.

5. Smar do kontaktu z żywnością i klasyfikacja NSF H1

Rejestracja NSF H1 odnosi się do nieżywnościowych środków smarnych używanych tam, gdzie możliwy jest przypadkowy kontakt z żywnością. W dokumentacji rejestracyjnej MOLYKOTE G-4500 FM wskazano kategorię H1 oraz numer NSF 127847. W praktyce oznacza to możliwość zastosowania w odpowiednio ocenionych miejscach maszyny przetwórczej, w których resztkowego kontaktu smaru z żywnością nie można całkowicie wykluczyć, ale nie jest to cel technologiczny. Przy zamawianiu należy sprawdzić aktualność wpisu w NSF White Book, nazwę i wariant na etykiecie oraz zgodność dokumentów dostawcy. Rejestracja poszczególnych wyrobów może podlegać zmianom.

Przepisy amerykańskie 21 CFR 178.3570 wskazują ramy dla składników smarów o takim przeznaczeniu. Nie należy jednak przedstawiać oznaczenia H1 jako gwarancji zerowego ryzyka, zezwolenia na dowolne stosowanie ani jako substytutu HACCP. Rejestracja smaru nie kwalifikuje automatycznie całej maszyny czy procesu. Kluczowe pozostają ilość zastosowana do smarowania, skuteczność uszczelnień, lokalizacja węzła, zachowanie podczas mycia i rzeczywista możliwość przeniesienia substancji na żywność. Gdy smar jest naniesiony jako czasowa warstwa przeciwkorozyjna, trzeba go usunąć z powierzchni zgodnie z wymaganiami dla danego zastosowania przed wznowieniem kontaktu z produktem.

6. H1, H2, 3H i ISO 21469 – granice pojęć

Klasa H1 obejmuje smary, dla których przewidziano możliwość incydentalnego kontaktu z żywnością. H2 odnosi się do zastosowań w obrębie zakładów spożywczych, gdzie nie przewiduje się kontaktu środka z żywnością; nie jest to równoznaczne z H1. 3H dotyczy określonych środków używanych jako preparaty rozdzielające w sytuacjach zamierzonego kontaktu z żywnością. Kategorie te nie są stopniami jakości mechanicznej ani swobodnie wymiennymi oznaczeniami. Z faktu posiadania H1 nie wynika dopuszczenie produktu do zastosowań charakterystycznych dla 3H.

ISO 21469 jest osobnym standardem dotyczącym higienicznego wytwarzania środków smarnych mogących incydentalnie kontaktować się z produktami i opakowaniami w szczególnych branżach. Sam wpis NSF H1 nie stanowi dowodu uzyskania certyfikacji ISO 21469. Jeśli odbiorca wymaga takiej certyfikacji, należy uzyskać dokument przypisany do konkretnego wyrobu i zakładu produkcyjnego. W specyfikacji zakupowej nie wystarcza wpis „atest spożywczy”; lepiej wskazać pełną nazwę, wariant, kategorię zastosowania, oczekiwane dokumenty, dopuszczalne temperatury oraz sposób identyfikacji partii.

7. HACCP, GMP i odpowiedzialność zakładu

Analiza zagrożeń HACCP powinna określać, czy smarowany podzespół znajduje się nad otwartym strumieniem surowca, wewnątrz zamkniętej maszyny, pod strefą produktu, czy poza obszarem higienicznym. Ocenia się prawdopodobieństwo przeniesienia smaru przez nieszczelność, drgania, krople kondensatu, powietrze technologiczne lub działania konserwacyjne. Kolejnym krokiem jest oszacowanie konsekwencji i zdefiniowanie środków zapobiegawczych: osłon, tacek, uszczelnień, precyzyjnej aplikacji, częstszej kontroli oraz zasad reagowania. Smar H1 jest tylko jednym z elementów tej układanki.

Dobre praktyki produkcyjne wymagają, aby nowy smar był zatwierdzony przez utrzymanie ruchu i dział jakości, a następnie wprowadzony do listy dopuszczonych środków. Należy przechowywać informacje o producencie, karcie charakterystyki, identyfikacji partii, miejscu użycia, ilości oraz interwale dosmarowywania. Pracownik nie powinien przenosić nieoznaczonego smaru w przypadkowych pojemnikach. Osobne pistolety smarowe, czytelne etykiety i dokumentowane procedury zapobiegają pomyłkom między preparatami spożywczymi a środkami przeznaczonymi tylko do części technicznej obiektu.

8. Zasady napełniania i dosmarowywania łożysk

Nadmierne napełnienie łożyska smarem może prowadzić do wzrostu momentu oporowego, rozgrzewania obudowy, pienienia lub mechanicznego wypychania środka przez uszczelnienia. Przy wstępnym napełnianiu należy stosować ilość dobraną do konstrukcji, prędkości i zaleceń producenta łożyska. Nie ma jednej bezpiecznej wartości procentowej dla wszystkich przypadków. W maszynie spożywczej wyciek ma dodatkowy wymiar higieniczny: środek H1 nadal może być zanieczyszczeniem produktu i przyczyną odrzutu partii.

Podczas dosmarowywania warto stosować odmierzoną porcję i obserwować temperaturę, hałas oraz zachowanie uszczelnień. Dawkę można wyznaczyć z zaleceń producenta łożyska i geometrii kanałów doprowadzających, po czym zweryfikować w praktyce. Przed aplikacją należy oczyścić smarowniczkę, aby brud z zewnątrz nie został wtłoczony do środka. Nie zaleca się usuwania nadmiaru przez bezrefleksyjne „pompowanie do oporu”. W układzie z możliwością kontrolowanego wypływu trzeba zaplanować odprowadzenie zużytego środka, tak by nie mógł trafić do strefy produkcyjnej.

9. Prowadnice, suwaki i śruby napędowe

Prowadnice przesuwne oraz śruby pociągowe występują w transporterach regulowanych, dozownikach, maszynach pakujących i układach pozycjonowania. W tych mechanizmach dominują ruchy okresowe, częste rozruchy oraz lokalnie wysokie naciski powierzchniowe. Smar NLGI 2 może pozostawać na powierzchni dłużej niż olej, ograniczając konieczność ciągłego dozowania. Na prowadnicach otwartych trzeba jednak uważać na gromadzenie pyłu mącznego, okruchów, drobin opakowań oraz wilgotnych pozostałości produktu. Powstała mieszanina działa jak pasta ścierna niezależnie od klasy samego smaru.

Przy śrubach napędowych i nakrętkach z tworzyw należy ocenić kompatybilność z polimerem, prędkość poślizgu i temperaturę generowaną przez tarcie. Istotne jest również ryzyko migracji środka wzdłuż gwintu do strefy produktu. Przy serwisie dobrze sprawdza się cienka, równomierna warstwa zamiast nadmiernej ilości umieszczanej w przypadkowych miejscach. Jeżeli prowadnica musi pozostać sucha ze względów higienicznych, samo użycie smaru H1 nie rozwiązuje problemu: może być konieczna modyfikacja konstrukcji, osłony lub bezsmarowny element ślizgowy.

10. Łańcuchy i mechanizmy przeniesienia napędu

Łańcuchy rolkowe, sworzniowe i transportowe są częste w liniach spożywczych. Najbardziej obciążone styki znajdują się wewnątrz przegubów, dlatego samo pokrycie zewnętrznych płytek grubą warstwą smaru nie musi zapewniać odpowiedniego smarowania. Preparat o konsystencji NLGI 2 może być dobry dla niektórych wolnoobrotowych elementów i łańcuchów dostępnych do ręcznego smarowania, ale w szybkich łańcuchach zalecany może być odpowiedni olej H1, lepiej penetrujący przeguby. Dobór musi uwzględniać instrukcję producenta napędu i wymagane parametry aplikacji.

Podczas pracy powstaje zagrożenie rozrzutu smaru przez siłę odśrodkową. Dlatego stosuje się minimalną skuteczną ilość, osłony i kontrolę punktu podawania. Przy łańcuchu nad otwartym produktem należy szczególnie rozważyć zmianę lokalizacji napędu lub pełne odseparowanie go od strefy produkcyjnej. Smar powinien redukować tarcie, nie tworzyć kolejnego źródła osadu. W liniach mytych pianą oraz wodą pod ciśnieniem kluczowe jest utrzymywanie czystości ogniw i okresowa ocena korozji, której nie można zastąpić samym zwiększeniem dawki środka smarnego.

11. Koła zębate i niewielkie przekładnie

W przekładniach zębatych dominują lokalne styki o wysokim nacisku, a wraz z prędkością zmienia się udział toczenia i poślizgu. MOLYKOTE G-4500 FM jest wskazywany jako środek do kół zębatych i innych elementów maszyn, jednak nie każdy reduktor wolno napełnić smarem plastycznym. Przekładnia projektowana pod olej obiegowy może wymagać odprowadzania ciepła, filtracji i stałego dopływu oleju do zazębienia. Przed zamianą oleju na smar trzeba sprawdzić konstrukcję skrzyni, uszczelnienia, prędkość, chłodzenie oraz dopuszczenia producenta urządzenia.

W małych przekładniach otwartych i obudowanych smar bywa celowy, szczególnie gdy nie ma miejsca na układ olejowy. Dobór obejmuje średnicę kół, prędkość obwodową, materiał zębów i kompatybilność z tworzywami. Przed aplikacją usuwa się starą substancję o nieznanej chemii oraz produkty zużycia. Przy smarowaniu przekładni plastikowej potrzebna jest ocena konkretnego tworzywa, np. POM, PA lub mieszanki z dodatkami, a nie ogólna pewność oparta na stwierdzeniu „przyjazny plastikom”. Wysoka temperatura zęba pod obciążeniem może skracać trwałość smaru mimo temperatury obudowy mieszczącej się w granicach katalogowych.

12. Zakres temperatur, punkt kroplenia i starzenie

Deklarowany orientacyjny zakres pracy MOLYKOTE G-4500 FM obejmuje od −40°C do +150°C. Przy temperaturach niskich rosną opory ruchu, a w wysokich przyspieszają procesy utleniania, zmiany struktury i odparowywania lżejszych frakcji. Parametr momentu niskotemperaturowego 0,9 Nm przy −40°C opisuje wynik konkretnej próby i nie jest momentem każdego łożyska w zamrażalni. Na zimny rozruch wpływają także rodzaj uszczelki, wielkość łożyska i prędkość. Dla urządzenia trzeba ocenić zdolność silnika do rozruchu w najtrudniejszym scenariuszu, uwzględniając dopuszczalne obciążenie napędu.

Temperatura kroplenia powyżej 270°C nie jest równoważna możliwości ciągłego stosowania przy 270°C. Określa ona laboratoryjny moment utraty kształtu struktury w warunkach normy. Trwałość użytkowa zależy od czasu, temperatury, dostępu tlenu i nacisków. W instalacjach nagrzewanych cyklicznie, np. podczas sterylizacji otoczenia lub gorącego mycia, trzeba ocenić szczyt temperatury rzeczywistej węzła. Przekroczenia granic mogą skutkować separacją oleju, twardnieniem pozostałości lub osłabieniem ochrony powierzchni. Nie wolno wyprowadzać bezpiecznego interwału z pojedynczej wartości temperatury kroplenia.

13. Wilgoć, woda procesowa i mycie maszyn

Urządzenia mleczarskie, rozlewnicze, warzywne i mięsne są często narażone na wilgoć, kondensację, wodę płuczącą oraz roztwory myjące. Działanie smaru w tych środowiskach zależy od szczelności obudowy, mechaniki wypłukiwania i chemicznego składu roztworów. Woda może przenosić drobiny zanieczyszczeń do łożyska, a środki alkaliczne i kwasowe mogą wpływać na uszczelnienia lub strukturę środka smarnego. Sama rejestracja H1 nie jest certyfikatem odporności na wszystkie środki stosowane w CIP i COP.

W ocenie przydatności należy rozróżnić sporadyczny kontakt z kroplami od wielokrotnego mycia pod ciśnieniem. Konieczne bywa osłonięcie smarowniczki, zastosowanie skuteczniejszych uszczelnień, ograniczenie bezpośredniego strumienia wody i kontrola nadciśnienia przy myciu. Po cyklu czyszczenia należy obserwować, czy nie występuje mleczne zabarwienie wypływającego smaru, korozja lub nagły wzrost temperatury. W razie podejrzenia przedostania się detergentu do łożyska nie należy bez końca dosmarowywać układu; może być potrzebne czyszczenie, kontrola i ponowna kwalifikacja warunków pracy.

14. Kompatybilność z polimerami i elastomerami

Nowoczesne maszyny spożywcze stosują tworzywa konstrukcyjne, takie jak poliacetal, poliamid, polietylen, polipropylen, poliwęglan oraz rozmaite mieszanki wypełniane, a w uszczelnieniach korzystają z EPDM, NBR, FKM, silikonu i innych elastomerów. Kompatybilność smaru nie jest cechą całej rodziny materiałowej, lecz konkretnego gatunku i receptury. Przykładowo dwa uszczelnienia oznaczone jako NBR mogą inaczej zachowywać się po kontakcie z tym samym olejem ze względu na stopień usieciowania i zawartość dodatków. Testy laboratoryjne mogą ujawnić pęcznienie, skurcz, zmianę twardości lub wytrzymałości.

Przy zamianie środka smarnego warto zastosować próbki reprezentatywnych uszczelek, umieścić je w kontrolowanej temperaturze i porównać wymiary, twardość oraz wygląd przed i po ekspozycji. Należy także ocenić możliwość spękania naprężeniowego w plastikowych elementach pod obciążeniem. Dobre dopasowanie tribologiczne wymaga równowagi: smar powinien ograniczać zużycie, lecz nie może osłabiać elementów uszczelniających, które w zakładzie spożywczym pełnią również funkcję bariery przed kontaminacją. Zalecenie producenta o dobrej zgodności z wieloma tworzywami jest wskazówką do badań, a nie zwolnieniem z ich wykonania.

15. Kompatybilność z innymi smarami i procedura wymiany

Zmieszanie dwóch smarów może zmienić konsystencję, wydzielanie oleju, zdolność przenoszenia obciążenia, stabilność mechaniczną i zachowanie w wodzie. Nawet produkty z tej samej kategorii NSF H1 mogą bazować na różnych zagęszczaczach. Nie można zakładać, że zgodność rejestracyjna oznacza zgodność chemiczną. Podczas konwersji zakładu na smar spożywczy trzeba zestawić historię obsługi urządzenia, rodzaj poprzedniego środka i konstrukcję punktu smarowania. Jeśli producent nie potwierdza mieszalności, rozsądną drogą jest usunięcie starego smaru i oczyszczenie węzła.

W praktycznej procedurze konwersji należy zinwentaryzować wszystkie punkty smarowania, określić dostęp do strefy roboczej, zapisać ilość świeżego środka i oznaczyć smarowniczki. Po uruchomieniu monitoruje się temperaturę, drgania, pobór prądu, stan uszczelnień i ewentualny wypływ. Wymianę należy dokumentować, aby w przyszłości nie pomylić środka zatwierdzonego dla danego węzła. Szczególną ostrożność zachowuje się w układach centralnych z długimi przewodami, gdzie pozostałości starego smaru mogą pozostawać przez długi czas i prowadzić do zatorów albo zmiany ciśnienia dozowania.

16. Smarowanie ręczne, pistoletowe i dozowanie centralne

MOLYKOTE G-4500 FM można aplikować metodami typowymi dla smarów plastycznych: czystym pędzlem, smarownicą ręczną, pistoletem smarowym albo urządzeniem dozującym przystosowanym do właściwej klasy konsystencji. Procedura powinna określać ilość na punkt i częstotliwość, a nie tylko zalecać „dosmarować w razie potrzeby”. System centralny wymaga sprawdzenia pompowalności w najniższej temperaturze pracy, strat ciśnienia w przewodach i zdolności rozdzielaczy do podawania małych porcji. Równie istotny jest pomiar dawki na wyjściu, nie wyłącznie liczba cykli pompy.

W zakładzie higienicznym narzędzia smarownicze powinny być oznaczone i rozdzielone według dopuszczonego preparatu. Pistolet z pozostałością smaru technicznego może zniweczyć cały wysiłek kwalifikacyjny. Przy aplikacji aerozolowej używa się cienkiego, równomiernego natrysku, ograniczając rozprysk i osiadanie mgły na produkcie oraz opakowaniach; aerozol ma osobne zasady bezpieczeństwa i przechowywania. Gdy dostęp do punktu jest utrudniony, warto zaprojektować przedłużkę lub układ zdalnego podawania, a nie nakładać smar w sposób niekontrolowany w trakcie ruchu maszyny.

17. Trwałość przechowalnicza i gospodarka magazynowa

Dokumentacja producenta przewiduje dla standardowego smaru w nieotwartym oryginalnym opakowaniu, przy przechowywaniu w temperaturze do 40°C, użyteczny okres wynoszący 60 miesięcy od daty produkcji. W przypadku aerozolu wskazany okres to 24 miesiące od produkcji przy temperaturze magazynowania od 5°C do 35°C. Nie jest to automatycznie termin przydatności produktu po otwarciu, ani gwarancja trwałości każdego opakowania przechowywanego w nieznanych warunkach. Należy respektować oznaczenia konkretnej partii i dokumentację dostawcy.

Magazyn środków smarnych przeznaczonych do maszyn spożywczych wymaga ochrony przed pyłem, wodą i pomyłkowym użyciem. Otwarta puszka może ulec kontaminacji przez zabrudzony pędzel lub rękawicę. Nie należy przelewać produktów do pojemników bez etykiety, mieszać partii ani wykorzystywać pustych opakowań po chemikaliach. Zalecana jest zasada rotacji według daty i numeru partii oraz przechowywanie kart TDS i SDS w miejscu dostępnym dla utrzymania ruchu. Dla aerozoli szczególnie istotna jest ochrona przed wysoką temperaturą, płomieniem i uszkodzeniem ciśnieniowego opakowania.

18. Dobór smaru z uwzględnieniem obliczeń i wskaźników

Podstawowy wskaźnik prędkości łożyska można zapisać jako Dn = d × n, gdzie d jest średnicą otworu łożyska w milimetrach, a n prędkością obrotową w obr./min. Dla otworu 40 mm i 3000 obr./min otrzymuje się Dn = 120 000. Jest to przykład obliczeniowy, a nie dowód dopuszczalności zastosowania. W praktyce również prędkość obwodowa koszyka, rodzaj łożyska i konstrukcja obudowy mają znaczenie. DuPont podaje orientacyjną wartość Dn 325 000 dla badanego smaru, która nie zastępuje oceny wybranego węzła.

Dobór powinien uwzględniać również stosunek lepkości rzeczywistej do wymaganej dla danej prędkości i temperatury, często opisywany w analizie łożysk przez parametr lepkości względnej. Kolejnymi kryteriami są współczynnik obciążenia, stopień wypełnienia, możliwość odprowadzenia ciepła, czas pracy i interwały postoju. Dla prowadnic ślizgowych znaczenie mają naciski powierzchniowe, droga posuwu i skłonność do zjawiska stick-slip. W każdym przypadku analiza higieniczna idzie równolegle do tribologicznej: nawet doskonały film smarny nie usprawiedliwia usytuowania przeciekającego łożyska nad niezabezpieczoną żywnością.

19. Przemysł mleczarski – rozlew, transport i pakowanie

W mleczarniach punkty smarowania występują w przenośnikach butelek, kartoników i opakowań zbiorczych, mechanizmach pozycjonujących, zawiasach osłon, napędach podajników oraz łożyskach pomocniczych urządzeń pakujących. Na dobór wpływa obecność wilgoci, okresowe mycie oraz częsta praca w niskich temperaturach, np. w rejonach chłodni. MOLYKOTE G-4500 FM można analizować dla łożysk tocznych i ślizgowych, sworzni oraz prowadnic odpowiednio odseparowanych od cieczy procesowej. Nie należy jednak zakładać, że smar nadaje się do dowolnych powierzchni wewnętrznych instalacji mających bezpośredni kontakt z mlekiem.

Praktyczny przypadek to łożysko rolki prowadzącej transporter kartonów z napojem. Ocena powinna uwzględniać temperaturę powierzchni, wymaganą lepkość oleju, drgania, sposób zabudowy i częstotliwość mycia urządzenia. Jeżeli łożysko znajduje się nad otwartymi opakowaniami, trzeba przewidzieć skuteczne uszczelnienie i ochronę przed wyciekiem. W strefach intensywnego mycia decydująca jest również odporność całego zespołu, nie tylko smaru. Trwała poprawa niezawodności wynika z dobrania smaru wspólnie z uszczelnieniem, osłoną i instrukcją obsługi, a nie z samej wymiany marki preparatu.

20. Przemysł piekarniczy i cukierniczy

Linie piekarnicze wykorzystują mechanizmy dzielarek, wałkownic, krajalnic, dozowników, transporterów i maszyn pakujących. Ich środowisko jest zróżnicowane: od chłodnych obszarów przygotowania ciasta po cieplejsze otoczenie pieców. W wielu punktach występuje pył mączny, cukier, tłuszcz i wilgoć, które mogą wiązać się z wyciekającym smarem. MOLYKOTE G-4500 FM może być rozważany w sworzniach, krzywkach, prowadnicach i łożyskach węzłów odpowiednio oddzielonych od produktu, gdy parametry pracy pozostają w jego zakresie technicznym. Przy bardzo wysokich temperaturach bezpośrednio przy piecu trzeba zweryfikować, czy nie jest potrzebny środek o innym profilu cieplnym.

Szczególnie ważne jest ograniczenie ilości środka na otwartych elementach maszyn. Nadmiar smaru tworzy miejsce osadzania pyłu, a późniejsze czyszczenie może rozprzestrzeniać zabrudzenie. Układ smarowania powinien umożliwiać obsługę poza produkcją lub w czasie bezpiecznego postoju. W napędach krajalnic i pakowaczek trzeba dodatkowo ocenić możliwość drgań, powtarzalnych ruchów oscylacyjnych i przenoszenia drobin zużycia. Procedura jakościowa powinna rozdzielać punkty wymagające smaru H1 od powierzchni produktu, które muszą pozostać wolne od środków smarnych.

21. Przemysł mięsny i przetwórstwo ryb

Maszyny do porcjowania, pakowania i transportu produktów mięsnych pracują nierzadko w środowisku wilgotnym, chłodnym i narażonym na intensywne czyszczenie. Występują tam zarówno łożyska uszczelnione, jak i przeguby osłon, śruby regulacyjne oraz napędy przenośników. Dla MOLYKOTE G-4500 FM istotna jest możliwość pracy w obniżonej temperaturze oraz wykorzystywania smaru w aplikacjach, w których może zaistnieć przypadkowy kontakt z żywnością. Nie zastępuje to jednak zasad sanitarnego projektowania maszyny, w szczególności eliminowania kieszeni zatrzymujących resztki organiczne.

W maszynie do pakowania ryb wyciek z górnego łożyska może spływać wraz z kondensatem. W takim przypadku zastosowanie smaru H1 ogranicza określony rodzaj ryzyka chemicznego, ale nie usuwa zagrożenia wynikającego z kontaminacji produktu smarem czy korozją. Prawidłowa modernizacja obejmuje przeprojektowanie uszczelnienia, osłonę i plan konserwacji. Punkty smarowania muszą pozostać dostępne do kontroli, a użyte pędzle oraz smarownice nie powinny być przenoszone między strefami czystymi i brudnymi bez odpowiedniego postępowania.

22. Przemysł napojowy i rozlewnie

W liniach rozlewniczych występują wielogodzinne cykle pracy, liczne rolki, prowadnice, chwytaki, mechanizmy gwiazdowe, urządzenia zakręcające i przenośniki opakowań. Niektóre węzły są osłonięte, a inne znajdują się bardzo blisko otwartych butelek lub puszek. MOLYKOTE G-4500 FM może być analizowany do smarowania łożysk, sworzni i elementów ślizgowych, jeżeli producent maszyny dopuszcza smar plastyczny o danej konsystencji i właściwościach. Obecność rejestracji H1 ma tu wartość organizacyjną, ponieważ proces wymaga wysokiej kontroli nad migracją substancji z urządzenia do produktu.

Kluczowe jest odróżnienie mokrej części rozlewni od suchej części pakowania. W mokrej strefie trzeba ocenić wodę, środki czyszczące, lokalne temperatury oraz skuteczność uszczelnień. W suchej, szybko pracującej maszynie etykietującej ograniczeniem może być prędkość łożyska i niekontrolowany wyrzut środka. W obu przypadkach dawka smaru powinna być wynikiem instrukcji, a nie intuicji operatora. Po modernizacji wskazana jest obserwacja wycieków i temperatur w normalnym cyklu pracy, a także przegląd po pierwszych myciach.

23. Przetwórstwo owoców i warzyw

Sortowniki, myjki, obieraczki, krojarki oraz linie konfekcjonujące owoce i warzywa pracują w kontakcie z wodą, sokiem roślinnym, piaskiem i cząstkami organicznymi. Środowisko to sprzyja wprowadzaniu zanieczyszczeń do węzłów ruchomych. Dobór smaru do łożysk rolek i prowadnic powinien uwzględniać stopień ochrony przed wodą i drobinami. MOLYKOTE G-4500 FM może spełniać funkcję smaru do określonych łożysk, sworzni i mechanizmów regulacyjnych, lecz konieczne są testy w warunkach wymywania oraz potwierdzenie, że smar nie będzie migrował do płuczki lub otwartego produktu.

Przykładowo w urządzeniu sortującym jabłka rolki są często umieszczone blisko strumienia owoców i narażone na sok oraz mycie. Właściwym rozwiązaniem może być osłonięty węzeł łożyskowy z kontrolowanym dozowaniem, a nie smarowanie odkrytej powierzchni rolki. Równie istotne jest odprowadzanie wody z obudowy, ponieważ obecność smaru nie usuwa skutków niewłaściwego spadku lub stagnacji cieczy. Harmonogram przeglądów należy powiązać z sezonowym natężeniem pracy, a nie wyłącznie z kalendarzem.

24. Przemysł zbożowy, młyny i przetwórstwo nasion

W młynach, mieszalniach, elewatorach i instalacjach pakujących materiały sypkie głównym problemem jest pył, który może dostawać się do łożysk i działać ściernie. W zależności od organizacji procesu występują także wymagania związane z atmosferami potencjalnie wybuchowymi. Sama obecność H1 nie oznacza właściwości antystatycznych, nie stanowi zatwierdzenia urządzenia do strefy ATEX i nie eliminuje zagrożeń zapłonem. Dobór środka smarnego musi być częścią szerszej oceny technicznej obejmującej uszczelnienia, monitoring temperatury i warunki pracy napędu.

MOLYKOTE G-4500 FM można rozważyć do odpowiednich łożysk i mechanizmów dozujących w strefach, gdzie wskazane jest zastosowanie produktu H1. Dozowanie powinno ograniczać wprowadzanie pyłu przez smarowniczki, a zużyty smar nie może być wyrzucany do strumienia zboża. W maszynach pracujących bez przerwy szczególne znaczenie ma diagnostyka stanu łożysk: wzrost temperatury może wynikać z przepełnienia, niedosmarowania lub uszkodzenia mechanicznego. Zmiana smaru bez ustalenia przyczyny awarii może jedynie odsunąć problem w czasie.

25. Przemysł kawowy, herbaciany i urządzenia dozujące

W młynkach przemysłowych, podajnikach ziaren, dozownikach herbaty oraz maszynach przygotowujących napoje spotyka się małe przekładnie, łożyska i mechanizmy śrubowe. Ziarna kawy oraz drobny pył wymagają ochrony stref smarowania, a zmienne obciążenia podczas mielenia mogą powodować wzrost momentu napędowego. DuPont wskazuje zastosowanie MOLYKOTE G-4500 FM m.in. w mechanizmach kół zębatych urządzeń związanych z mieleniem kawy. Nie oznacza to jednak przeznaczenia smaru do bezpośredniego kontaktu z kawą czy zębami młynka, które stykają się z surowcem.

W analizie należy rozróżnić napęd przekładniowy od komory produktu. Dla napędu istotne są rodzaj materiału kół, temperatura, moment rozruchowy oraz przewidywany okres między przeglądami. Dla komory produktu podstawowym wymaganiem jest brak migracji smaru. Przy bardzo małych urządzeniach potrzebna bywa aplikacja precyzyjna, aby nie przekroczyć zalecanej ilości. Jeśli przekładnia pracuje z tworzywami sztucznymi, należy dodatkowo wykonać ocenę ich zgodności z olejem PAO i pakietem dodatków.

26. Przemysł farmaceutyczny, kosmetyczny i opakowaniowy

W maszynach do tabletkowania, dozowania płynów, pakowania i etykietowania występują mechanizmy wymagające długiej, powtarzalnej pracy. Wybór smaru H1 bywa elementem strategii zmniejszania ryzyka zanieczyszczeń w zakładach o wysokim rygorze higienicznym, jednak nie stanowi samodzielnego dopuszczenia do kontaktu z lekiem, kosmetykiem albo opakowaniem. W takich branżach obowiązują własne, często bardziej szczegółowe wymagania procesowe, dokumentacyjne i walidacyjne. Smar należy kwalifikować zgodnie ze specyfikacją zakładu, a nie tylko na podstawie jego nazwy handlowej.

MOLYKOTE G-4500 FM może zostać rozpatrzony do łożysk, śrub napędowych i elementów pozycjonujących w odpowiednio odseparowanych obszarach maszyn. Przed wdrożeniem trzeba sprawdzić wymagania klientów, skutki ewentualnego odparowania, możliwość przenoszenia substancji na opakowania oraz dopuszczalność środków czyszczących. W układach o bardzo precyzyjnym pozycjonowaniu znaczenie ma też stałość momentu tarcia. Zbyt duża porcja smaru może powodować nierównomierny opór i obniżyć jakość dozowania, nawet jeśli chemicznie odpowiada on wymaganej kategorii higienicznej.

27. Zakłady chłodnicze, mroźnie i niskie temperatury

Maszyny pracujące przy ujemnych temperaturach są szczególnie wymagające ze względu na wzrost lepkości oleju, opór uszczelnień i możliwość kondensacji po zmianie temperatury. MOLYKOTE G-4500 FM posiada orientacyjny dolny limit pracy −40°C, co uzasadnia jego rozpatrywanie dla odpowiednich urządzeń chłodniczych. Nie jest to jednak potwierdzenie uruchomienia każdego urządzenia przy −40°C. Trzeba uwzględnić moment rozruchowy, sprawność napędu, ilość smaru oraz czas potrzebny na osiągnięcie stanu ustalonego.

W tunelu chłodniczym do paczkowania mrożonek łożyska transportera mogą pracować przy zmiennym obciążeniu, a przejście między chłodnią i cieplejszą halą sprzyja powstawaniu wilgoci. Oprócz wyboru smaru należy zapewnić odpowiednie uszczelnienia, osłony i procedurę osuszania. Jeżeli maszyna jest uruchamiana po długim postoju, warto monitorować prąd silnika i temperaturę w pierwszych minutach pracy. Parametr laboratoryjny momentu w niskiej temperaturze pomaga porównywać smary, ale nie zastępuje próby rozruchu całego zespołu z rzeczywistym obciążeniem.

28. Maszyny pakujące i systemy automatyki

Automaty pakujące wykorzystują prowadnice liniowe, mechanizmy zgrzewające, chwytaki, krzywki i małe zespoły toczne. Ich priorytetem jest powtarzalność cyklu oraz ograniczenie zabrudzeń produktów i opakowań. Smar syntetyczny NLGI 2 bywa odpowiedni dla wolno- i średnioobrotowych węzłów, w których potrzebna jest warstwa utrzymująca się na powierzchni. W mechanizmach szybkich konieczna jest weryfikacja obciążeń dynamicznych i strat energii. W obszarze zgrzewania trzeba osobno ocenić temperaturę działającą na smar i jego odległość od grzałek.

W przypadku prowadnicy układu pozycjonowania ważne jest, czy środek nie wywołuje skokowego ruchu przy małej prędkości, czyli zjawiska stick-slip. Należy skontrolować powtarzalność pozycjonowania przed zmianą i po zmianie preparatu. Materiały uszczelnień oraz osłon również muszą być kompatybilne. Gdy mechanizm znajduje się nad otwartą żywnością, procedura powinna uwzględniać zabezpieczenie przed skapaniem smaru przy temperaturze roboczej i jego wypychaniem podczas nadmiernego napełnienia. Dobrze zaprojektowana osłona jest najpewniejszym sposobem ograniczenia ryzyka niezależnie od klasy środka smarnego.

29. Instalacje mieszające, prasy i urządzenia formujące

W mieszalnikach i maszynach formujących często występują łożyska wałów, prowadnice, dźwignie, mechanizmy śrubowe i elementy przejmujące okresowe przeciążenia. Smar może pracować w warunkach powtarzalnego odwracania kierunku ruchu, drgań oraz podwyższonego nacisku. Przy rozpatrywaniu MOLYKOTE G-4500 FM warto uwzględnić jego bazę PAO i dane o ochronie przeciwzużyciowej, ale każdy punkt wymaga oddzielnego sprawdzenia. Nie można z wyniku badania czterokulowego wyprowadzać bezpośrednio trwałości łożyska wału mieszalnika, zwłaszcza w obecności nierównomiernych sił i odkształceń.

Szczególnie istotne jest odseparowanie przestrzeni technologicznej od obudowy łożysk. Przy wałach przechodzących przez ściankę mieszalnika potrzebny jest właściwy system uszczelniający, często o wymaganiach innych niż typowe łożysko. Jeśli smar ma mieć kontakt z medium technologicznym w sposób ciągły, konieczna jest niezależna ocena, czy dany produkt w ogóle jest przewidziany do takiej funkcji. W praktyce należy oddzielić smar łożyskowy od środka uszczelniającego lub medium pomocniczego, a zasady wymiany dokumentować na schemacie maszyny.

30. Praktyczny przykład programu wdrożenia w zakładzie

Załóżmy, że zakład przetwórstwa napojów ma przenośnik z dwudziestoma łożyskami o podobnej konstrukcji, część w strefie suchej, część w strefie mycia. Pierwszy etap polega na zestawieniu prędkości, obciążeń, wymiarów, temperatur i dotychczasowych problemów eksploatacyjnych. Następnie dział jakości określa, czy lokalizacja punktów wymaga kategorii H1 i jakie są możliwe drogi przeniesienia smaru do produktu. Utrzymanie ruchu analizuje dokumentację MOLYKOTE G-4500 FM i porównuje lepkość, NLGI, zakres temperatur oraz sposób podawania z zaleceniami producenta łożyska.

Dalej wybiera się ograniczoną grupę punktów testowych. Przed wymianą należy usunąć poprzedni preparat w wymaganym zakresie, zapisać sposób czyszczenia i ilość nowego smaru. W kolejnych cyklach mierzy się temperaturę, drgania i wycieki, także po myciu. Jeżeli węzeł zbyt szybko się nagrzewa, analizuje się nie tylko sam produkt, lecz również napełnienie, uszczelnienie i ustawienie łożyska. Po pozytywnej ocenie aktualizuje się instrukcję smarowania, dokumentację zakupową, magazyn i wykaz punktów. Schemat ten stanowi metodę postępowania, a nie zapewnienie, że produkt pasuje do wszystkich dwudziestu łożysk.

31. Porównanie wariantów G-4500 FM i G-4501 FM

Różnica konsystencji ma realne znaczenie dla ilości podawanego środka, zachowania w układzie smarowania i możliwości wycieku. Jednak sam fakt wspólnej rodziny produktów nie oznacza, że wolno je bez badań mieszać lub zamieniać w już zatwierdzonym procesie. Jeśli zakład wymaga wariantu G-4500 FM o NLGI 2, należy zamówić dokładnie tę odmianę. Ewentualne przejście na G-4501 FM wymaga zaktualizowania karty punktu smarnego, oceny właściwości mechanicznych oraz odrębnego sprawdzenia wymaganych dokumentów higienicznych.

32. Pytania praktyczne: czy smar może dotykać żywności?

Czy MOLYKOTE G-4500 FM można użyć bezpośrednio na żywności? Nie należy tak interpretować kategorii H1. Oznaczenie dotyczy możliwości przypadkowego kontaktu, a nie świadomego dodawania środka do produktu. Czy można smarować rolki przenośnika nad otwartą żywnością? Dopiero po ocenie konstrukcji, ryzyka migracji i możliwości osłonięcia punktu. Nawet smar H1 powinien być stosowany tak, aby ograniczać kontakt do minimum. Czy smar jest odpowiedni do każdego łożyska? Nie. Potrzebna jest analiza prędkości, nacisków, temperatury, sposobu dosmarowywania i uszczelnienia. Czy obecność PTFE oznacza brak tarcia? Nie. PTFE może wspomagać ochronę, ale nie usuwa praw fizyki kontaktu ciernego.

Czy produkt nadaje się do maszyn mytych wodą? W określonych warunkach może być rozpatrywany, lecz trzeba ocenić wymywanie, detergent, osłony i uszczelnienia. Czy można mieszać go ze smarem spożywczym innej marki? Bez potwierdzonej zgodności nie należy tego zakładać. Czy wariant w sprayu jest identyczny z puszką? Jest to odmienna forma aplikacji i może wymagać odrębnej dokumentacji oraz zasad bezpieczeństwa. Czy dopuszczenie H1 jest wieczyste? Nie należy tak zakładać; stan rejestracji sprawdza się dla konkretnej nazwy i wariantu przed kwalifikacją. Czy temperatura kroplenia określa maksimum pracy? Nie, temperaturę użytkową należy ustalać według producenta i analizy węzła.

33. Rekomendowana procedura zakupu i identyfikacji produktu

Przy zakupie należy wskazać pełną nazwę MOLYKOTE G-4500 FM Multi-Purpose Synthetic Grease, pożądane opakowanie i wymagane dokumenty. Ze względu na istniejące odmiany, rozróżnia się smar plastyczny NLGI 2 od G-4501 FM NLGI 1 oraz od aerozolu i wariantu oznaczonego FMS. Oznaczenie „400 g” w katalogu handlowym opisuje oferowane opakowanie, a nie parametr chemiczny, dlatego dostępność tej wielkości wymaga potwierdzenia u sprzedawcy. Rozsądna procedura obejmuje potwierdzenie producenta, autentyczności opakowania, numeru partii i zgodności etykiety z dokumentami.

W dziale zaopatrzenia warto przechowywać kartę techniczną TDS, kartę charakterystyki SDS oraz dokument potwierdzający rejestrację odpowiedniego wariantu. Gdy wymagane są dodatkowe dopuszczenia, nie należy ich domniemywać. Na formularzu zamówienia dobrze jest podać funkcję węzła: łożysko, prowadnica, sworzeń lub przekładnia, a także temperaturę, prędkość, materiały i wpływ mycia. Tak przygotowane zapytanie pozwala technologowi ocenić właściwy wariant i ewentualnie wskazać produkt alternatywny, jeśli konkretna aplikacja wykracza poza zakres typowy dla G-4500 FM.

34. Powiązane materiały techniczne ABS

W pogłębianiu doboru przydatne są opracowania portalu ABS dotyczące smarów spożywczych i ich zastosowań, białych smarów, doboru smaru do tworzyw sztucznych oraz wyrobów marki MOLYKOTE. Informacje o podobnych produktach można porównać także z materiałami o MOLYKOTE G-5032, pamiętając, że jest to odrębny produkt o własnych parametrach. Osoby zamawiające środki smarne do produkcji żywności mogą również przejrzeć kategorię smarów spożywczych w sklepie ABS oraz ofertę produktów MOLYKOTE.

Linkowanie wewnętrzne powinno prowadzić użytkownika do materiałów pokrewnych, lecz nie zacierać różnic między produktami. Smar do tworzyw sztucznych nie zawsze ma rejestrację H1; smar oznaczony H1 nie zawsze będzie optymalny dla wysokoobrotowego łożyska; biały kolor nie przesądza o przeznaczeniu higienicznym. Wybór należy oprzeć na parametrach technicznych oraz ocenie procesu. Portal e-lozyska.com służy jako baza wiedzy, a informacje o możliwości zamówienia i szczegółach handlowych są dostępne w sklepie firmowym ABS.

35. Wnioski techniczno-naukowe

MOLYKOTE G-4500 FM łączy w sobie właściwości syntetycznego oleju PAO, kompleksowego zagęszczacza glinowego i dodatków stałych, w tym PTFE. Parametry charakterystyczne – NLGI 2, lepkość oleju bazowego 100 mm²/s w 40°C, przedział temperatur od −40°C do +150°C oraz dane o ochronie przeciwzużyciowej – uzasadniają analizowanie produktu w wielu łożyskach, sworzniach, prowadnicach, mechanizmach śrubowych i przekładniowych. Główna korzyść dla zakładów przetwórstwa spożywczego wynika z połączenia właściwego działania tribologicznego z przeznaczeniem do miejsc, gdzie możliwy jest przypadkowy kontakt z żywnością, przy zachowaniu rygoru aplikacji i kontroli procesu.

Najbezpieczniejszy dobór jest procesem technicznym i jakościowym: wymaga weryfikacji identyfikacji środka i statusu dokumentów, oceny temperatury, obciążeń, prędkości, uszczelnień, ryzyka wypłukania i metod dozowania. Nie istnieje uniwersalny smar zastępujący wszystkie preparaty przemysłowe. Dobrze dobrany produkt chroni urządzenie, ale skuteczność zapewniają również projekt węzła, przeglądy i dyscyplina serwisowa. W przemyśle spożywczym zadaniem nie jest jedynie umożliwienie pracy maszyny, lecz utrzymanie niezawodności bez naruszania jakości i bezpieczeństwa żywności.

Przed ostatecznym zatwierdzeniem warto przeprowadzić niezależny przegląd trzyetapowy. Technolog weryfikuje parametry kontaktu ciernego i ilość smaru, pracownik utrzymania ruchu potwierdza możliwość czystego dozowania oraz stan uszczelnień, a dział jakości ocenia dokumenty i ryzyko migracji do żywności. Wyniki przeglądu powinny zawierać identyfikację urządzenia, datę próby, osobę odpowiedzialną i termin ponownej oceny. Takie postępowanie ułatwia audyty, pozwala porównać skutki zmiany preparatu i ogranicza ryzyko przypadkowej zamiany wariantu NLGI 2 na inną konsystencję. Przy każdej istotnej modernizacji linii analizę należy wykonać ponownie, ponieważ zmiana położenia łożyska lub rodzaju mycia może zmienić zagrożenie higieniczne bez żadnej zmiany w samym smarze.

Te produkty możesz kupić lub zamówić w sklepach firmowych ABS Smary: https://abscmt.pl/. Możesz również zapytać o produkt technologa pod adresem e-mail: e-mail: lozyska@elub.pl lub biuro@elub.pl.